برگ‌هایی از شعر محمد قره‌موسازاده نهادی سرایی شاعر بوسنیایی روزگار عثمانی سده‌ی ۱۶ میلادی

برگ‌هایی از شعر محمد قره‌موسازاده نهادی سرایی شاعر بوسنیایی روزگار عثمانی سده‌ی ۱۶ میلادی

 محمد قره‌موسازاده نهادی سرایی [سارایوویی] از شاعران بوسنیاییِ دوره‌ی عثمانی و از چهره‌های ادبی سده‌ی شانزدهم در سارایوو بود. سال دقیق تولد او روشن نیست، اما منابع او را متعلق به نیمه‌ی نخست سده‌ی شانزدهم دانسته و وفاتش را در ۹۹۶ قمری، برابر با ۱۵۸۷ میلادی در همان سارایوو ثبت کرده‌اند. نام او در یک یادداشت نسخه‌ای به صورت «کَرَموسازاده محمد افندی، مشهور به نهادی سارایی» نیز آمده است. نهادی تحصیلات عالی داشت و احتمالن به عنوان مدرس یا آموزگار نیز فعالیت می‌کرد و بخش عمده‌ی زندگی علمی و ادبی خود را در سارایوو گذراند. آوازه‌ی او تا اندازه‌ای به سبب دو تاریخ منظوم برای پل مشهور محمدپاشا سوکولوویچ بر رود درینا در ویشگراد است که این دو اثر به سال‌های ۱۵۷۱ و ۱۵۷۷ یا ۱۵۷۸ میلادی مربوط می‌شوند. دیوان شناخته‌شده‌ی او در کتابخانه‌ی دولتی برلین نگهداری می‌شود و عمدتن شامل غزلیات است، هرچند منابع در شمار دقیق غزل‌های آن اختلاف جزئی دارند. غزل‌های فارسی نهادی اهمیت ویژه‌ای دارند و پژوهشگر بوسنیایی، صباحت گاچانین، آنها را بر پایه‌ی نسخه‌ی برلینی به‌طور اختصاصی بررسی کرده است؛ این پژوهش با عنوان «نهادی، شاعر فراموش‌شده‌ی سارایوو: غزل‌های فارسی بر پایه‌ی نسخه‌ی برلینیِ دیوان» منتشر شده است. شعر فارسی او از نظر سبک به سنت غزل فارسی سده‌ی شانزدهم نزدیک است و در آن مضامینی چون عشق، فراق، می و معشوق و اشارات صوفیانه در کنار تاملات اخلاقی و هستی‌شناختی دیده می‌شود.

از استاد صباحتا گاچانین (دانشگاه سارایوو) به خاطر توجه، گشودگی و سخاوت‌ در ارسال نسخه‌ی مورد مطالعه‌ی خودشان سپاسگزاریم

دانشجویان و استادان ادبیات و دیگر علاقمندان پیگیر می‌توانند به صفحه‌ی پربار ایشان رجوع کنند

https://unsa-ba.academia.edu/SabahetaGacanin

دانلود